วช. เดินหน้าสร้างนักวิจัยคุณภาพ ปิด RUSH ระยะ 2 ครบ 4 ภูมิภาค ผลักดันงานวิจัยสังคมศาสตร์ตอบโจทย์ประเทศ

วช. ปิดหลักสูตร RUSH ระยะ 2 ภาคอีสาน ยกระดับนักวิจัยสังคมศาสตร์ ชู "อธิปไตยทางวิชาการ" ขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานราก

     อุดรธานี, 7 กรกฎาคม 2569 – สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ร่วมกับ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี และ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) จัดการอบรม หลักสูตรเสริมศักยภาพและจรรยาบรรณด้านการวิจัยในสาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ระยะที่ 2 (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) หรือ The Research Utilizations Program for Social Sciences and Humanities Phase II (RUSH) ณ สำนักศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี จังหวัดอุดรธานี เพื่อยกระดับศักยภาพนักวิจัยไทย สร้างเครือข่ายนักวิจัยทั่วประเทศ และผลักดันงานวิจัยด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ไปสู่การใช้ประโยชน์เชิงนโยบาย การพัฒนาชุมชน และการยกระดับเศรษฐกิจฐานรากอย่างเป็นรูปธรรม

     การอบรมครั้งนี้นับเป็นการจัดกิจกรรมในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งเป็นพื้นที่สุดท้ายของหลักสูตร RUSH ระยะที่ 2 ส่งผลให้เกิดเครือข่ายนักวิจัยครอบคลุมครบทั้ง 4 ภูมิภาคของประเทศไทย ถือเป็นอีกก้าวสำคัญในการพัฒนาระบบวิจัยด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ของประเทศให้ตอบโจทย์การพัฒนาประเทศในระยะยาว

วช. ชูภาคอีสานเป็น "พื้นที่แห่งความรู้" ผลักดันงานวิจัยแก้ปัญหาประเทศ

     นางสาวเสาวนีย์ มุ่งสุจริตการ รองผู้อำนวยการ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เป็นประธานเปิดการอบรม โดยกล่าวว่า การจัดอบรมครั้งนี้ถือเป็นหมุดหมายสำคัญ เพราะเป็นการดำเนินงานพื้นที่สุดท้ายของหลักสูตร RUSH ระยะที่ 2 ทำให้เครือข่ายนักวิจัยเชื่อมโยงครบทุกภูมิภาค พร้อมย้ำว่า ภาคตะวันออกเฉียงเหนือไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่ศึกษาวิจัย แต่เป็น "พื้นที่แห่งความรู้" ที่มีองค์ความรู้และภูมิปัญญาของตนเอง

     นางสาวเสาวนีย์ กล่าวว่า วช. มุ่งส่งเสริมให้งานวิจัยด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ก้าวข้ามการอธิบายปัญหา ไปสู่การสร้างทางออก สร้างโอกาส และเปิดพื้นที่ให้องค์ความรู้จากชุมชนและท้องถิ่นมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงของประเทศ

     พร้อมระบุว่า ภาคอีสานไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่ที่รอให้ทฤษฎีจากภายนอกเข้ามาอธิบาย แต่เป็นแผ่นดินที่มีองค์ความรู้ของตนเองรอการค้นพบ และนักวิจัยไทยคือผู้ที่จะทำให้องค์ความรู้เหล่านั้นได้รับการพัฒนาและต่อยอดสู่ประโยชน์ของสังคมไทย

มรภ.อุดรธานี เชื่อมเครือข่ายนักวิจัย ต่อยอดงานวิจัยสู่เศรษฐกิจฐานราก

     ด้าน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.คณิศรา ธัญสุนทรสกุล อธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี กล่าวต้อนรับคณะผู้ทรงคุณวุฒิ วิทยากร และผู้เข้าอบรม พร้อมแสดงความเชื่อมั่นว่าความร่วมมือระหว่าง วช. มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จะเป็นกลไกสำคัญในการสร้างเครือข่ายนักวิจัยที่เข้มแข็ง

     ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.คณิศรา กล่าวว่า หลักสูตร RUSH ถือเป็นเวทีสำคัญในการยกระดับศักยภาพนักวิจัยด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ของประเทศไทย เปิดโอกาสให้นักวิจัยในภูมิภาคเข้าถึงหลักสูตรพัฒนาศักยภาพระดับประเทศ พร้อมสนับสนุนให้สามารถพัฒนางานวิจัยที่ตอบโจทย์ประเทศ เชื่อมโยงผู้ใช้ประโยชน์ และต่อยอดสู่การใช้งานจริง ทั้งด้านนโยบายสาธารณะ การพัฒนาชุมชน การยกระดับเศรษฐกิจฐานราก และการสร้างผลกระทบเชิงสังคมอย่างเป็นรูปธรรม

ศ.พิเศษ ดร.เอนก ชู "อธิปไตยทางวิชาการ" สร้างองค์ความรู้ไทยสู่เวทีโลก

     อีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญของงาน คือการบรรยายปาฐกถาพิเศษโดย ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ซึ่งถ่ายทอดมุมมองเชิงยุทธศาสตร์เกี่ยวกับการพัฒนางานวิจัยด้านสังคมศาสตร์ของประเทศไทย

     ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.เอนก กล่าวว่า ประเทศไทยจำเป็นต้องสร้าง "อธิปไตยทางวิชาการ" (Academic Sovereignty) ของตนเอง โดยไม่ควรพึ่งพาทฤษฎีจากโลกตะวันตกเพียงอย่างเดียว แต่ต้องผสมผสานองค์ความรู้สากลเข้ากับบริบทของสังคมไทย ภูมิปัญญาท้องถิ่น และประสบการณ์ของคนไทย เพื่อสร้างองค์ความรู้ใหม่ที่สะท้อนความเป็นประเทศไทยอย่างแท้จริง

     พร้อมระบุว่า นักวิจัยไทยควรเป็นมากกว่านักวิชาการหรืออาจารย์ แต่ควรเป็น "นักยุทธศาสตร์ทางวิชาการ" ที่สามารถนำองค์ความรู้ไปขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ธุรกิจ ชุมชน และสังคมไทย โดยบูรณาการร่วมกับวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม

หลักสูตร RUSH พัฒนานักวิจัยครบ 4 ภูมิภาค เน้น Workshop และ Coaching

     โครงการ The Research Utilizations Program for Social Sciences and Humanities Phase II (RUSH) จัดอบรมทั้งในกรุงเทพมหานครและภูมิภาครวม 4 ครั้ง ครอบคลุมทั้ง 4 ภูมิภาคของประเทศ โดยการอบรมที่จังหวัดอุดรธานีเป็นครั้งที่ 4 และเป็นครั้งสุดท้ายของระยะที่ 2

     ผู้เข้ารับการอบรมจะได้รับการพัฒนาความรู้และทักษะผ่านรูปแบบ Hybrid Learning ทั้ง Online และ On-site รวมระยะเวลา 4 วัน ประกอบด้วยการบรรยายเชิงวิชาการ การฝึกปฏิบัติ (Workshop) และการให้คำปรึกษาแบบ Coaching จากผู้เชี่ยวชาญ

     หลังเสร็จสิ้นการอบรม ผู้เข้าอบรมจะมีเวลาประมาณ 1 เดือนในการพัฒนาข้อเสนอโครงการวิจัยให้สมบูรณ์ โดยทีมผู้เชี่ยวชาญของโครงการจะติดตามความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง ก่อนเข้าสู่การนำเสนอผลงานรอบสุดท้ายต่อคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อคัดเลือกและผลักดันงานวิจัยที่มีศักยภาพสู่การใช้ประโยชน์จริง

     นอกจากนี้ ภายในพิธีเปิดยังมีการแสดงต้อนรับจาก สาขาวิชาศิลปะการแสดงนาฏศิลป์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี สะท้อนอัตลักษณ์และวัฒนธรรมท้องถิ่นของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตอกย้ำแนวคิดการนำทุนทางวัฒนธรรมมาสนับสนุนการสร้างองค์ความรู้และงานวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน