บุหรี่ไฟฟ้าระบาดหนัก! สสส. ผนึก 7 อปท. ใช้พลังชุมชนสกัดนักสูบหน้าใหม่

สสส. ผนึก 7 อปท. ลงนาม MOU สกัดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าในชุมชน ชู 9 มาตรการต้นแบบ ลดนักสูบหน้าใหม่ สร้างสุขภาวะยั่งยืน

     สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ ศูนย์สนับสนุนวิชาการเพื่อการจัดการเครือข่าย (ศวภ.) และ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) 7 แห่ง ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ขับเคลื่อนโครงการ "พื้นที่ต้นแบบการจัดการบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าโดยชุมชนท้องถิ่น" พร้อมประกาศ 9 ข้อตกลงร่วม มุ่งลดการสูบบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า ป้องกันนักสูบหน้าใหม่ ลดรายจ่ายด้านสุขภาพ และยกระดับคุณภาพชีวิตประชาชนผ่านกลไกชุมชนท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

     การลงนามครั้งนี้มีเป้าหมายสร้างต้นแบบการควบคุมบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าที่สามารถขยายผลไปยังพื้นที่อื่นทั่วประเทศ โดยมีเครือข่าย องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอีก 26 แห่ง ร่วมเป็นภาคีขับเคลื่อน

สสส. ชูชุมชนเป็นฐานหลักแก้ปัญหาบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า

     ดร.นิสา รัตนดิลก ณ ภูเก็ต ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน (สำนัก 3) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวว่า การแก้ปัญหาบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าไม่ได้เริ่มต้นจากศูนย์ แต่เป็นการต่อยอดจากต้นทุนเดิมของตำบลสุขภาวะที่มีอยู่ทั่วประเทศ

     สสส. มีเป้าหมายยกระดับพื้นที่ต้นแบบให้เป็น ศูนย์เชี่ยวชาญ (HUB) ด้านการจัดการบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า โดยพัฒนาระบบข้อมูล การกำกับดูแลผ่านมาตรการทางกฎหมาย การใช้นวัตกรรม และการวิเคราะห์ความคุ้มค่าของการลงทุนด้านสุขภาพ พร้อมบูรณาการการทำงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานราชการ ผู้นำชุมชน และภาคประชาชน เพื่อสร้างระบบสุขภาวะที่ยั่งยืน

     ดร.นิสา กล่าวว่า ปัจจุบันบุหรี่ไฟฟ้าแพร่ระบาดอย่างรวดเร็วผ่านช่องทางออนไลน์ โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กและเยาวชน ขณะที่ผู้ปกครองจำนวนไม่น้อยยังไม่กล้าเปิดเผยข้อมูล เพราะเกรงผลกระทบต่อบุตรหลาน ดังนั้น การเก็บข้อมูลของชุมชนจึงมีเป้าหมายเพื่อให้ความช่วยเหลือและป้องกัน มิใช่เพื่อการตีตราหรือสร้างความอับอาย

"ภารกิจของเราไม่ใช่เพียงการขอให้ประชาชนเลิกสูบบุหรี่ แต่คือการสร้างระบบสุขภาวะผ่านกลไกท้องถิ่น เพื่อคุ้มครองเด็ก เยาวชน และประชาชนจากภัยบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า"

สสส. ปรับยุทธศาสตร์ รับมือบุหรี่ไฟฟ้าภัยคุกคามสุขภาพยุคใหม่

     นายแพทย์พิศิษฐ์ ศรีประเสริฐ ประธานกรรมการบริหารแผนคณะที่ 3 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวว่า สสส. ได้กำหนดให้ "บุหรี่ไฟฟ้า" และ "การจัดการค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพ" เป็นโจทย์ท้าทายสำคัญของการดำเนินงาน เนื่องจากบุหรี่ไฟฟ้าเป็นภัยคุกคามสุขภาพรูปแบบใหม่ที่เข้าถึงเด็กและเยาวชนได้ง่ายผ่านสื่อออนไลน์

     นายแพทย์พิศิษฐ์ กล่าวว่า บุหรี่ไฟฟ้ามีปริมาณนิโคตินในระดับสูง ทำให้เกิดการเสพติดได้ง่าย และอาจมีการลักลอบผสมสารเสพติดชนิดอื่น ส่งผลกระทบต่อสมอง ระบบหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงพัฒนาการของเด็กและเยาวชน โดยเฉพาะหญิงตั้งครรภ์และผู้ที่อยู่ใกล้ชิด

     ดังนั้น เป้าหมายสำคัญของ สสส. คือการป้องกันนักสูบหน้าใหม่ พร้อมสนับสนุนให้ชุมชนท้องถิ่นเป็นกำลังหลักในการเฝ้าระวัง ควบคุม และสร้างภูมิคุ้มกันทางสังคม

MOU กำหนดบทบาทชัดเจนทุกภาคี

    บันทึกข้อตกลงความร่วมมือครั้งนี้มีระยะเวลาดำเนินงาน 1 ปี 6 เดือน โดยกำหนดบทบาทของแต่ละหน่วยงานอย่างชัดเจน ดังนี้

• สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ทำหน้าที่สนับสนุนงบประมาณ เชื่อมโยงภาคี พัฒนานวัตกรรม และผลักดันเชิงนโยบาย

• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพื้นที่ต้นแบบ พัฒนาระบบจัดการพื้นที่ สนับสนุนผู้นำชุมชน และสังเคราะห์บทเรียนเพื่อขยายผล

• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเครือข่าย พัฒนาระบบฐานข้อมูล ขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะ และสร้างนวัตกรรมในพื้นที่

• ศูนย์สนับสนุนวิชาการเพื่อการจัดการเครือข่าย (ศวภ.) สนับสนุนองค์ความรู้ วิชาการ และพัฒนาศักยภาพเครือข่ายนักสร้างเสริมสุขภาวะ

7 อปท. ต้นแบบทั่วประเทศร่วมขับเคลื่อน

     องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้นแบบ (HUB) จำนวน 7 แห่ง ประกอบด้วย

• เทศบาลตำบลวังทอง อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก

• เทศบาลตำบลสุวรรณภูมิ อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด

• องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุงใหญ่ อำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น

• องค์การบริหารส่วนตำบลสนามชัย อำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี

• องค์การบริหารส่วนตำบลบางโรง อำเภอคลองเขื่อน จังหวัดฉะเชิงเทรา

• องค์การบริหารส่วนตำบลแม่เจ้าอยู่หัว อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช

• เทศบาลตำบลมะรือโบตก อำเภอระแงะ จังหวัดนราธิวาส

พร้อมด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเครือข่ายอีก 26 แห่ง ทั่วประเทศ

ประกาศ 9 ข้อตกลงร่วม สกัดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าในชุมชน

ภาคีเครือข่ายร่วมประกาศแนวทางขับเคลื่อน 9 ประการ ได้แก่

1. พัฒนากลไกการจัดการแบบมีส่วนร่วมทุกระดับ

2. ใช้ฐานข้อมูลและหลักฐานเชิงประจักษ์ในการบริหารจัดการ

3. กำหนดมาตรการทางสังคม เช่น งานบุญปลอดบุหรี่ และเงื่อนไขกองทุนชุมชน

4. บรรจุการควบคุมบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าไว้ในแผนพัฒนาท้องถิ่นและข้อบัญญัติท้องถิ่น

5. ส่งเสริมบทบาทสภาเด็กและเยาวชนในการสร้างการเรียนรู้

6. สื่อสารสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพอย่างต่อเนื่อง

7. เชื่อมโยงโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล สถานศึกษา ศาสนสถาน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อคัดกรอง ส่งต่อ และช่วยเลิกบุหรี่

8. ขยายพื้นที่ปลอดบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าตามกฎหมายและข้อตกลงของชุมชน

9. บูรณาการความร่วมมือกับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้นำชุมชน และหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายในการควบคุมบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า

มุ่งสู่ชุมชนปลอดบุหรี่ ลดรายจ่าย ยกระดับคุณภาพชีวิต

     การลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือครั้งนี้สะท้อนความร่วมมือของ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.), ศูนย์สนับสนุนวิชาการเพื่อการจัดการเครือข่าย (ศวภ.), องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้นแบบ และเครือข่ายทั่วประเทศ ในการยกระดับระบบจัดการบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้าโดยชุมชน เพื่อให้เกิดการ ลด ละ เลิกบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า ลดรายจ่ายด้านสุขภาพ ลดนักสูบหน้าใหม่ และสร้างชุมชนสุขภาวะที่เข้มแข็งอย่างยั่งยืน ตามเป้าหมายการพัฒนาสุขภาพของประเทศไทย.