จากวิกฤต “มะพร้าวขาดคอ” สู่ปัญหาผลผลิตล้นตลาด ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลไม้ เปิดสูตรยกระดับมะพร้าวน้ำหอมไทยสู่การส่งออกอย่างยั่งยืน

วช. เปิดเวที Thailand Research Expo 2026 ถอดบทเรียน “ทางรอดเกษตรกรไทยผลิตมะพร้าวน้ำหอมส่งออก” ชี้ตลาดโลกยังโต แนะใช้เกษตรแม่นยำรับมือโลกร้อน

     กรุงเทพฯ – สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลไม้ (Hub of Talents) จัดเวทีเสวนาหัวข้อ “ทางรอดของเกษตรกรไทยในการผลิตมะพร้าวน้ำหอมเพื่อการส่งออก” ภายในงาน “มหกรรมงานวิจัยแห่งชาติ 2569 (Thailand Research Expo 2026)” เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์ตลาดมะพร้าวน้ำหอมไทย แนวโน้มการส่งออก และแนวทางรับมือความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การแข่งขันในตลาดโลก และปัญหาราคาผลผลิตผันผวน

     การเสวนาจัดขึ้น ณ ห้องโลตัส 11 ชั้น 22 โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ และบางกอกคอนเวนชันเซ็นเตอร์ เซ็นทรัลเวิลด์ กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2569 โดยได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์ ดร.กล้าณรงค์ ศรีรอต ประธานคณะกรรมการดำเนินงานสนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรมประเด็นเป้าหมายด้านการพัฒนาเศรษฐกิจและการเกษตร สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เป็นประธานเปิดงาน

     รองศาสตราจารย์ ดร.พีระศักดิ์ ฉายประสาท ผู้บริหารจัดการศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลไม้ (Hub of Talents) สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ทำหน้าที่ดำเนินรายการและผู้จัดเวทีเสวนา โดยมีผู้ร่วมเสวนาประกอบด้วย

• นายณรงค์ศักดิ์ ชื่นสุชน กรรมการผู้จัดการ บริษัท เอ็นซี โคโคนัท จำกัด

• นางนงนุช สุขใจเจริญกิจ กรรมการผู้จัดการ บริษัท คิง เฟรช ฟาร์ม จำกัด

• นายชวาล คงทรัพย์ นักวิชาการอิสระ

• นายธราพงศ์ วงศ์วัฒนากิจ เกษตรกรสำนึกรักบ้านเกิด และผู้ก่อตั้งสวนมะพร้าวน้ำหอมอินทรีย์

     เวทีเสวนาครั้งนี้มุ่งเน้นการวิเคราะห์สถานการณ์ตลาดมะพร้าวน้ำหอมทั้งในประเทศและต่างประเทศ ครอบคลุมประเด็นความต้องการของผู้บริโภค มาตรฐานการนำเข้าสินค้าเกษตรของประเทศคู่ค้า การแข่งขันจากผู้ผลิตรายสำคัญของโลก ตลอดจนแนวทางพัฒนาศักยภาพเกษตรกรไทยผ่านการรวมกลุ่ม การบริหารจัดการผลผลิต และการนำเทคโนโลยีการเกษตรสมัยใหม่มาใช้

     นอกจากนี้ ยังมีการแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับการผลิตมะพร้าวน้ำหอมภายใต้สภาวะโลกร้อน การแก้ปัญหาผลผลิตล้นตลาด การสร้างมูลค่าเพิ่มผ่านการแปรรูปเชิงอุตสาหกรรม และการขยายตลาดส่งออกไปยังประเทศใหม่ ๆ ที่มีศักยภาพสูง

     รองศาสตราจารย์ ดร.พีระศักดิ์ ฉายประสาท กล่าวว่า มะพร้าวน้ำหอมเป็นหนึ่งในผลไม้เศรษฐกิจสำคัญ 1 ใน 7 ชนิด ที่ศูนย์รวมผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลไม้ให้ความสำคัญในการขับเคลื่อนทั้งระบบ ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ผ่านการพัฒนากำลังคน การรีสกิล (Reskill) และอัปสกิล (Upskill) ให้แก่นักวิชาการ คณาจารย์ นักศึกษา และเกษตรกร รวมถึงการสนับสนุนงานวิจัยเพื่อแก้ปัญหาเชิงโครงสร้างของอุตสาหกรรมมะพร้าวไทย

     “ที่ผ่านมา ศูนย์ฯ ได้ดำเนินงานวิจัยเพื่อแก้ปัญหาสำคัญของมะพร้าวน้ำหอม ทั้งปัญหามะพร้าวขาดคอ ปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิต การตลาด และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านวิจัยทั้งในและต่างประเทศ การจัดเวทีเสวนาในครั้งนี้จึงเป็นอีกกลไกสำคัญในการเตรียมความพร้อมและสร้างองค์ความรู้ให้แก่เกษตรกรและผู้ประกอบการ” รองศาสตราจารย์ ดร.พีระศักดิ์ กล่าว

     รองศาสตราจารย์ ดร.พีระศักดิ์ อธิบายเพิ่มเติมว่า ปัญหาสำคัญที่เกิดขึ้นกับอุตสาหกรรมมะพร้าวน้ำหอมในปี 2568 คือภาวะ “มะพร้าวขาดคอ” ซึ่งเกิดจากสภาพอากาศแปรปรวนในช่วงฤดูแล้ง ส่งผลให้อุณหภูมิสูงขึ้นและความชื้นสัมพัทธ์ลดลง จนกระทบต่อการผสมเกสรและการติดผล ทำให้ผลผลิตออกสู่ตลาดลดลงอย่างมาก ขณะที่ความต้องการจากตลาดโลกยังคงเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ราคามะพร้าวปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

     อย่างไรก็ตาม ในปี 2569 สถานการณ์กลับเปลี่ยนไป เนื่องจากผลผลิตเพิ่มขึ้นอย่างมาก จนเกิดภาวะผลผลิตล้นตลาด ส่งผลให้ราคามะพร้าวบางพื้นที่ลดลงเหลือเพียงลูกละ 1-2 บาท สะท้อนถึงความจำเป็นในการวางแผนการผลิตและบริหารจัดการตลาดอย่างเป็นระบบ

     ด้านผู้ประกอบการและเกษตรกรที่เข้าร่วมเวทีเสวนา ต่างแสดงความเชื่อมั่นว่าอุตสาหกรรมมะพร้าวน้ำหอมไทยยังมีอนาคตสดใส และมีโอกาสเติบโตในตลาดโลกอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะตลาดใหม่ที่มีศักยภาพสูง อาทิ ประเทศตุรกี ตะวันออกกลาง และยุโรป

     ผู้ร่วมเสวนายังเห็นพ้องกันว่า การยกระดับอุตสาหกรรมมะพร้าวน้ำหอมไทยในอนาคต จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน นักวิจัย และเกษตรกร เพื่อพัฒนาระบบการผลิตที่มีประสิทธิภาพ รวมถึงการนำเทคโนโลยีเกษตรแม่นยำ (Precision Agriculture) และนวัตกรรมดิจิทัลเข้ามาช่วยบริหารจัดการสวนมะพร้าว ลดต้นทุน เพิ่มคุณภาพผลผลิต และสร้างความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก

     การเสวนาครั้งนี้สะท้อนบทบาทสำคัญของ สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) ในการสนับสนุนองค์ความรู้ งานวิจัย และนวัตกรรม เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งให้ภาคการเกษตรไทย และผลักดันมะพร้าวน้ำหอมไทยให้ก้าวสู่การเป็นพืชเศรษฐกิจส่งออกที่มีศักยภาพสูง สามารถสร้างรายได้ที่มั่นคงให้แก่เกษตรกรและเศรษฐกิจของประเทศอย่างยั่งยืน