ผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้า หนุนควบคุมถูกกฎหมาย ลดตลาดใต้ดิน เพิ่มประสิทธิภาพบังคับใช้

เครือข่ายผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้า จี้ทุกพรรคการเมือง “คุมบุหรี่ไฟฟ้าถูกกฎหมาย ไม่เปิดเสรี” ปิดช่องทุนเทา–ตลาดใต้ดิน ปกป้องเยาวชน

     เครือข่ายผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้า เดินหน้าเสนอแนวทางเชิงนโยบายต่อทุกพรรคการเมือง เรียกร้องให้ประเทศไทยแก้ไขปัญหาบุหรี่ไฟฟ้าอย่างเป็นระบบ ด้วยการ “ควบคุมภายใต้กฎหมายอย่างเข้มงวด โดยไม่เปิดเสรี” เพื่อยกระดับการคุ้มครองเด็กและเยาวชน เพิ่มความปลอดภัยของผู้บริโภค สกัดทุนเทา และลดการเติบโตของตลาดใต้ดินที่อยู่นอกการกำกับของรัฐ

     นายอาสา ศาลิคุปต ตัวแทนเครือข่ายผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้า เปิดเผยว่า ตลอดเวลากว่าสิบปีที่ผ่านมา มาตรการ “ห้ามนำเข้า–ห้ามจำหน่ายโดยเด็ดขาด” ไม่สามารถหยุดยั้งการแพร่ระบาดของบุหรี่ไฟฟ้าได้จริง กลับส่งผลให้ผู้บริโภคและการค้าถูกผลักเข้าสู่ตลาดมืด ทำให้รัฐไม่สามารถกำกับคุณภาพสินค้า ป้องกันเยาวชน หรือแก้ปัญหาการลักลอบนำเข้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ

“เราจึงเสนอทางออกที่สมดุล คือการควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าอย่างเข้มงวดภายใต้กฎหมาย ไม่ใช่การเปิดเสรี แต่เป็นการปิดช่องว่างที่เอื้อต่อทุนเทาและคอร์รัปชัน พร้อมเปลี่ยนรายได้จากเศรษฐกิจใต้ดินให้กลับมาเป็นรายได้รัฐ โดยยึดแนวทางตามรายงานคณะกรรมาธิการวิสามัญของสภาผู้แทนราษฎรเป็นหลัก” นายอาสากล่าว

     เครือข่ายฯ ระบุว่า ข้อเสนอสำคัญคือการกำหนดระบบควบคุมที่รัดกุม ตั้งแต่การออกใบอนุญาต การกำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์ ความปลอดภัย การตรวจสอบย้อนกลับสินค้า การจำกัดช่องทางจำหน่าย และการห้ามโฆษณาหรือทำการตลาดที่มุ่งเป้าไปยังเด็กและเยาวชนโดยเด็ดขาด

     ทั้งนี้ การคุ้มครองเด็กและเยาวชนถือเป็นวาระเร่งด่วนสูงสุด โดยเสนอให้มีการ ตรวจสอบอายุผู้ซื้ออย่างเข้มงวดทั้งออนไลน์และออฟไลน์ จำกัดรสชาติและระดับความเข้มข้นของนิโคติน เพิ่มบทลงโทษต่อผู้ค้าผิดกฎหมาย และดำเนินการเชิงรุกกับแพลตฟอร์มออนไลน์ที่ฝ่าฝืนกฎหมาย

     ขณะเดียวกัน เครือข่ายยังเน้นการ ตัดวงจรทุนเทาและตลาดใต้ดิน ผ่านระบบติดตามตรวจสอบสินค้า การบังคับใช้กฎหมายแบบบูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิ ศุลกากร สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เพื่อปิดช่องทางการลักลอบทั้งทางบก ออนไลน์ และข้ามพรมแดน

     รายงานของคณะกรรมาธิการวิสามัญฯ ได้เสนอ 3 ทางเลือกเชิงนโยบาย ในการกำกับดูแลบุหรี่ไฟฟ้า โดยเสียงส่วนใหญ่เห็นพ้องว่า การควบคุมให้ถูกต้องตามกฎหมายจะมีประสิทธิภาพมากกว่าการปล่อยให้เป็นสินค้าผิดกฎหมายที่รัฐไม่สามารถควบคุมได้ดังเช่นปัจจุบัน

     เครือข่ายผู้ใช้บุหรี่ไฟฟ้า ยังเสนอ ข้อเรียกร้องเชิงนโยบาย 5 ประการ ได้แก่

1. ตรากฎหมายควบคุมบุหรี่ไฟฟ้าแบบ “กฎเหล็ก” ไม่เปิดเสรี กำหนดระบบใบอนุญาต มาตรฐานความปลอดภัย และบทลงโทษรุนแรงต่อผู้ขายให้ผู้ต่ำกว่า 20 ปี

2. คุ้มครองเยาวชนเชิงรุก ตรวจสอบอายุทุกการซื้อ จำกัดจุดจำหน่าย และกำหนดคำเตือนชัดเจน

3. ยกระดับการบังคับใช้กฎหมาย ปราบปรามการลักลอบและตลาดออนไลน์ผิดกฎหมาย

4. ปรับโครงสร้างภาษีให้เหมาะสม เพื่อลดแรงจูงใจเข้าสู่ตลาดเถื่อน และนำรายได้ไปใช้คุ้มครองเยาวชน

5. กำหนดแผนเปลี่ยนผ่านอย่างรับผิดชอบ จากระบบห้ามเด็ดขาด สู่การควบคุมอย่างเข้มงวด พร้อมตัวชี้วัดลดการเข้าถึงของเยาวชนและตลาดใต้ดิน

     นายอาสา ย้ำว่า การแก้ไขปัญหาบุหรี่ไฟฟ้าจำเป็นต้องหาจุดสมดุลระหว่างการคุ้มครองเยาวชนกับการบังคับใช้กฎหมายที่มีประสิทธิภาพ พร้อมเรียกร้องให้ทุกพรรคการเมืองยกระดับประเด็นนี้เป็นนโยบายสำคัญในการหาเสียงเลือกตั้ง เพื่อแก้ปัญหาอย่างยั่งยืนในระยะยาว